15 december 2017, Chemische Feitelijkheden

Organen-op-een-chip
Een celkweek in een petrischaaltje of een proefdier is niet altijd geschikt om medicijnen op te testen. Daarom zijn sinds enkele jaren organs-on-a-chip beschikbaar. Op deze plaatjes van kunststof of silicium kunnen cellen groeien in een vrij natuurlijke omgeving, inclusief een stroom van kweekmedium voor onder andere de aan- en afvoer van essentiële stoffen. De weefsels die op deze organs-on-a-chip worden gekweekt, vaak afkomstig van stamcellen, vertonen dezelfde eigenschappen als het orgaan waar ze model voor staan. Zo is er een long op een chip die kan ‘ademhalen’ voor onderzoek naar astma en chronisch obstructieve longziekte. Met sensoren en microscopen kunnen onderzoekers kijken hoe het weefsel bijvoorbeeld reageert op een potentieel geneesmiddel. Nieuwe geneesmiddelen zijn nog niet met de techniek ontwikkeld omdat het onderzoek nog in de kinderschoenen staat. Maar de ontwikkeling van steeds kleinere chips en sensoren en doorbraken in de stamceltechnologie en DNA-technieken hebben ervoor gezorgd dat organs-on-a-chip nu klaar zijn om het ontstaan en de behandeling van ziekten mee te onderzoeken.

19 april 2017, ECN

New joint venture MOJI to fast track Dutch gasification technology commercialisation
ECN and partner Dahlman Renewable Technology (DRT) have launched a new joint venture to fast track the commercialisation of their gasification technology. MOJI technology efficiently converts a wide range of sustainable feedstocks to electricity, green gas, chemicals and even sustainable fuels. This is an exciting next step in enabling the transition to a sustainable energy system worldwide.


Veroudering - Onontkoombaar verval
Ouder worden gaat vanzelf, maar veroudering is een gecompliceerd proces. Alles wat bijdraagt aan het verval van een systeem; een mens, dier of ding, is veroudering. Slijtage, ziekte en sterven zijn onderdelen ervan. Mensen en de meeste andere organismen verouderen deels doordat onze genen niet perfect staan afgesteld. Maar we verouderen ook door pech: we staan bloot aan bijvoorbeeld zonnestraling of toxische stoffen waardoor we eerder ouder worden. En gezond leven draagt weer bij aan het vertragen van het proces.


Silicium - veelzijdig tegen wil en dank
Al twee miljoen jaar geleden maakten mensachtigen gereedschap van vuursteen, dat bestaat uit een verbinding van het element silicium. Glas, dat is gemaakt van hetzelfde materiaal, namelijk siliciumdioxide, is al sinds de Egyptenaren bekend en bemind. Glas bestaat er in zoveel vormen dat het niet weg te denken is uit onze samenleving, van tafelwaren tot ruiten en laboratoriumglas tot isolatiemateriaal. Het materiaal heeft de meest uiteenlopende eigenschappen, allemaal voortkomend uit kleine toevoegingen van andere elementen aan siliciumdioxide.

17 augustus 2015, Kijk

Moleculen uit het verleden geven garantie voor de toekomst
Meer broeikasgas in de lucht veroorzaakt meer opwarming van de aarde, dat is bekend. Maar klimaatonderzoekers van het NIOZ op Texel vinden de voorspellingen over klimaatverandering ten gevolge van onze vervuiling niet nauwkeurig genoeg. Met behulp van chemische fossielen kunnen zij nog preciezer voorspellen hoe warm het wordt in de toekomst. Van de resultaten staan de zweetdruppeltjes op je voorhoofd.


IJzer - Oersterk in verbinding
Eenderde van de aarde bestaat uit het element ijzer. En ook in de ruimte komt het zoveel voor, dat er meteorieten op aarde zijn geland die bijna helemaal uit ijzer bestaan. De eerste ijzeren voorwerpen maakten mensen duizenden jaren geleden dan ook van meteorietijzer. In het recente verleden heeft ijzer de industrialisatie van Nederland op gang geholpen in de 18e eeuw. In de bodem van de Achterhoek was zoveel ijzererts te vinden dat er grote ijzerfabrieken werden gebouwd. Daarin wordt ijzererts met kool verhit tot het gesmolten zuivere ijzer zich afscheidt en kan worden verwerkt. Hoogovens werken nog steeds op die manier.